TIN BÁO CHÍ

Bảo đảm bình đẳng giữa người lao động và hài hoà với lợi ích của người sử dụng lao động

Bộ Luật Lao động có phạm vi và đối tượng điều chỉnh rộng lớn, có tác động, ảnh hưởng nhiều mặt đến đời sống xã hội. Sau khi trình QH cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Hai, đến nay, còn một số nội dung có ý kiến khác nhau là quy định mức trần thời gian của hợp đồng lao động, thời gian làm thêm, thời gian nghỉ thai sản, tuổi nghỉ hưu…Đây cũng chính là các nội dung đại biểu đề cập nhiều trong phiên thảo luận sáng nay.


ĐBQH Nguyễn Thanh Hồng (Bình Dương): Kéo dài nghỉ thai sản là phương thức để giảm áp lực xã hội đối với việc chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em
 
Có thể khẳng định kéo dài nghỉ thai sản là một xu thế tiến bộ, là một phương thức để giảm áp lực xã hội đối với việc chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Việc xác định thời gian nghỉ thai sản phải tuân theo nguyên tắc. Thứ nhất là bảo đảm thời gian để người mẹ phục hồi sức khỏe và đủ thời gian chăm sóc trẻ, bảo đảm bình đẳng giữa người lao động và hài hoà với lợi ích của người sử dụng lao động, đồng thời bảo đảm khả năng chi trả của Qũy bảo hiểm xã hội. Do vậy quy định như phương án 1 là phù hợp. Tuy nhiên, để hoàn chỉnh quy định ở Điều 159 thì có một số quy định cần phải nghiên cứu, cân nhắc. Một là trong bộ luật có quy định cơ sở y tế có thẩm quyền xác nhận điều kiện sức khỏe để người lao động đi làm việc trước thời hạn. Theo tôi đây có thể là một rào cản để thực hiện quyền này của người lao động. Hai là cũng gây thêm áp lực cho ngành y tế. Nếu chấp nhận phương án người lao động muốn đi làm sớm phải có ý kiến của cơ sở y tế thì nên quy định rõ trong luật là cơ sở y tế nào, cấp xã, phường, cấp huyện, thị, công lập với tư lập để chúng ta không phải quy định trong một văn bản quy phạm pháp luật khác. Thứ ba là ngoài những vấn đề nêu trên, trong trường hợp lao động nữ chết trong hoặc sau khi sinh hoặc mắc bệnh hiểm nghèo không thể nuôi con được thì người chồng cũng là người lao động theo quy định của điều luật này phải nuôi con. Người lao động nam, nữ nhận con nuôi dưới 4 tháng tuổi là một trong những trường hợp được hưởng chế độ thai sản theo quy định tại Điều 28 của Luật Bảo hiểm xã hội. Nhưng Điều 161 dự thảo bộ luật này chỉ quy định người lao động nữ nhận con nuôi dưới 6 tháng tuổi phải được hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội mà không quy định thời gian được nghỉ và cũng không quy định các đối tượng khác như thế nào. Vì vậy, để bảo đảm sự phù hợp giữa thực tiễn, phù hợp với các quy định của các luật khác bộ luật này cần phải tính đến các vấn đề vừa nêu trên.
 
ĐBQH Nguyễn Văn Tuyết (Bà Rịa - Vũng Tàu): Nếu thiết lập quan hệ quá dài sẽ dẫn đến bất lợi cho người lao động
 
Về hợp đồng lao động, ở đây đưa ra hai phương án tôi nhất trí với phương án thứ nhất với những lý do sau. Khi thiết lập quan hệ hợp đồng lao động vì nhiều lý do thì việc làm sẽ khiến người lao động chấp nhận những cam kết mà họ không mong muốn. Vì vậy, nếu thiết lập quan hệ hợp đồng quá dài sẽ dẫn đến bất lợi cho người lao động, thời hạn hợp đồng lao động vừa phải sẽ tạo điều kiện cho người lao động khi thiết lập lại quan hệ sẽ có cơ hội thỏa thuận cao hơn, đặc biệt hiện nay thị trường và lao động còn rất nhiều biến động như giá cả, tiền lương. Khi thiết lập quan hệ lao động thời hạn, hợp đồng lao động vừa phải thì sẽ giúp cho người lao động hết thời hạn hợp đồng lao động có thể thỏa thuận mới với những quyền lợi cao hơn. Hơn nữa ở phương án thứ hai thì mức tối đa giao kết hợp đồng cũng chỉ là 72 tháng, mức trần tối đa giữ nguyên. Vì vậy, không nhất thiết phải quy định loại hợp đồng 72 tháng sẽ khó bảo vệ quyền lợi cho người lao động. Với những lý do như vậy tôi tán thành với phương án 1 là xác định thời hạn hợp đồng lao động mà trong đó hai bên xác định thời điểm chấm dứt và hiệu lực của hợp đồng trong khoảng thời gian là từ đủ 12 tháng đến 36 tháng.

Thứ hai, về giờ làm thêm ở Điều 108, dự thảo đưa ra hai phương án. Tôi nhất trí với phương án 1 là thời gian làm thêm của người lao động tối đa không quá 50% số giờ làm việc chính thức trong một ngày, 30 giờ trong một tháng, tổng số không quá 200 giờ trong một năm. Trừ một số trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định được làm thêm giờ tối đa không quá 300 giờ trong một năm. Quy định như vậy là phù hợp với xu hướng tiến bộ khi trình độ công nghệ ngày càng phát triển, tay nghề của người lao động và giá trị sản phẩm tăng lên thì thời giờ làm việc phải giảm nhằm bảo đảm sức khỏe cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động. Nếu theo phương án 2 thì thời gian làm việc tối đa không quá 360 giờ trong 1 năm, như vậy là cao và không phù hợp với xu thế tiến bộ cũng như điều kiện và thể chất của người lao động Việt Nam. Quy định như phương án 1 sẽ hạn chế được tình trạng người sử dụng lao động khai thác tối đa sức lao động dẫn đến người lao động sẽ cạn kiệt sức lao động sớm hơn tuổi lao động.
 
ĐBQH Nguyễn Thị Bích Nhiệm (Yên Bái): Quy định tuổi nghỉ hưu nên giữ như Bộ luật hiện hành
 
Về quy định thời gian làm thêm giờ quy định tại Điểm b, Khoản 2, Điều 108, tôi nhất trí với phương án 1 là không quá 200 giờ trong một năm, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định, nhưng không quá 300 giờ trong một năm. Theo tôi quy định như vậy là phù hợp với điều kiện và bảo đảm sức khỏe của người lao động và vẫn tạo điều kiện việc làm cho người lao động, bảo đảm an toàn trong lao động sản xuất, cũng như tham gia lao động được lâu dài. Mặt khác quy định như vậy là phù hợp với xu hướng phát triển của xã hội. Việc làm thêm giờ, trừ khi theo yêu cầu của công việc và không thể không làm, còn khi đời sống của người lao động được nâng lên, mức lương cơ bản được đáp ứng nhu cầu của người lao động thì khi đó người lao động không muốn làm thêm giờ và việc làm thêm giờ phải khuyến khích. Còn như hiện nay người lao động muốn làm tăng thêm giờ là do mức lương tối thiểu chưa bảo đảm mức sống tối thiểu nên người lao động muốn làm thêm để tăng thu nhập. Chính phủ cần quan tâm hơn nữa đến mức lương tối thiểu để người lao động có thể sống được bằng tiền lương.

Đối với quy định thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ Khoản 1 Điều 159, tôi chọn phương án 1. Thời gian nghỉ thai sản chung cho lao động nữ trước và sau khi sinh con là 6 tháng, không phân biệt vùng miền, bảo đảm quyền bình đẳng như nhau. Quy định này sẽ bảo đảm sức khỏe cho cả bà mẹ và con, phù hợp với khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, đồng thời dự thảo Luật cũng đưa ra hướng mở đối với những lao động nữ có yêu cầu làm việc đã sinh con sau khi nghỉ ít nhất là 4 tháng hoặc có thể nghỉ thêm thời gian không hưởng lương theo thỏa thuận với người sử dụng lao động.

Về tuổi nghỉ hưu Điều 189, thể theo nguyện vọng của đại đa số người lao động, nhất là người lao động ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, đề nghị tuổi nghỉ hưu giữ nguyên như luật hiện hành, tức là nam đủ 60 tuổi và nữ đủ 55 tuổi. Người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, người lao động làm công tác quản lý và một số trường hợp đặc biệt khác có thể kéo dài thời gian lao động nhưng tối đa không quá 5 năm so với quy định. Theo tôi quy định như vậy là phù hợp.
 
ĐBQH Lê Văn Hoàng (Đà Nẵng): Thời gian nghỉ thai sản 6 tháng là phù hợp
 
Vấn đề thứ nhất là quy định thời gian trần của hợp đồng lao động, cả 2 phương án trong dự thảo Luật đều quy định mức trần, thời gian hợp đồng lao động xác định thời hạn tối đa là 72 tháng nhưng phương án 1 thì cho phép người lao động và chủ sử dụng lao động chủ động ký hợp đồng lần thứ nhất có thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng, trường hợp 2 bên ký hợp đồng lao động mới, loại hợp đồng xác định thời hạn thì cũng ký thêm một lần. Nếu người lao động phù hợp với công việc được tuyển dụng thì người sử dụng lao động dễ dàng quyết định việc ký hợp đồng không xác định thời hạn. Trường hợp cố tình sử dụng người lao động mà không muốn ràng buộc hợp đồng lâu dài thì cũng bị pháp luật hạn chế vì đã 2 lần ký hợp đồng ngắn hạn. Bên cạnh đó người lao động không phù hợp với công việc thì quy định thời hạn 3 năm cũng thuận lợi cho cả 2 bên chấm dứt hợp đồng và người lao động còn thời gian để tiếp tục làm những công việc khác. Cho nên, tôi thấy phương án 1 đây là phương án có tính khả thi cao hơn.

Vấn đề thứ hai, quy định giờ làm thêm, tôi đồng ý với phương án 1 vì quy định tại phương án này bảo đảm được tính khoa học, phù hợp với thực tế cuộc sống và sức khỏe của người Việt Nam, giúp cho người lao động có thêm thu nhập và có thể phục hồi sức khỏe. Nếu kéo dài thời gian làm thêm giờ thì không phù hợp với xu hướng tiến bộ của xã hội, hơn nữa người lao động lại bị khai thác sức lao động quá mức dễ xảy ra tai nạn lao động và không có thời gian nghỉ ngơi phục hồi sức khỏe để tiếp tục lao động, làm ảnh hưởng không tốt đến chất lượng cuộc sống bản thân cũng như hạnh phúc của gia đình.

Vấn đề thứ ba, quy định thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ, tôi thấy cả hai phương án đều quy định tăng thêm thời gian nghỉ thai sản cho lao động nữ so với quy định hiện hành: phương án 1 nghỉ thai sản 6 tháng; phương án 2 nghỉ thai sản 5 tháng hoặc 6 tháng đối với một số nhóm đối tượng đặc thù. Cả hai phương án đều tiến bộ phù hợp với xu hướng chung và tạo điều kiện cho bà mẹ có thêm thời gian chăm sóc sức khỏe của trẻ thơ cũng như phục hồi sức khỏe của chính bà mẹ… Tuy nhiên, nếu bà mẹ được nghỉ trước và sau khi sinh 6 tháng sẽ phù hợp với khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới về nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu sau khi sinh. Đồng thời, lao động nữ nghỉ sinh 6 tháng còn thể hiện được tính ưu việt của Nhà nước xã hội chủ nghĩa trong khi điều kiện kinh tế nước ta còn gặp nhiều khó khăn.
 
ĐBQH Trần Xuân Vinh (Quảng Nam): Cần mở rộng loại hình dịch vụ việc làm công
 
Tại Điều 14 về tổ chức dịch vụ việc làm, trong dự thảo Luật chỉ quy định hai tổ chức có chức năng về cung cấp dịch vụ việc làm, đó là trung tâm dịch vụ việc làm và doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm. Đây là những tổ chức dịch vụ có thu phí trong khi đó nhu cầu tìm việc làm rất cao, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa. Vì vậy, cần mở rộng loại hình dịch vụ việc làm công để cung cấp dịch vụ giúp người tìm việc giảm bớt gánh nặng về kinh tế. Tôi đề nghị bổ sung thêm nội dung là UBND cấp huyện, thành phố trực thuộc tỉnh có trách nhiệm xây dựng mạng thông tin về thị trường lao động, tư vấn giới thiệu việc làm để cung cấp dịch vụ cho người lao động.

Điều 21 về nội dung hợp đồng lao động bao gồm bảo hiểm lao động và bảo hiểm y tế, nhưng hiện nay còn có bảo hiểm thất nghiệp. Vì vậy, tôi đề nghị bổ sung thêm nội dung bảo hiểm thất nghiệp để bảo vệ quyền lợi bảo đảm cuộc sống tối thiểu cho người lao động.

Về thẩm quyền tuyên bố hợp đồng lao động vô hiệu, Điều 52 quy định thanh tra lao động có thẩm quyền tuyên bố vô hiệu như trong Điều 52 là không phù hợp với các quy định của Luật Thanh tra vì theo Luật Thanh tra các cơ quan thanh tra hoặc thanh tra viên không có chức năng, quyền hạn về phán quyết. Đồng thời, nếu quy định như vậy cũng mâu thuẫn với các quy định tại Điều 239 của dự thảo Luật này về nhiệm vụ thanh tra nhà nước về lao động. Theo tôi việc tuyên bố hợp đồng lao động vô hiệu chỉ nên giao cho một cơ quan tài phán duy nhất là tòa án, quy định này chỉ có tính chất tạm thời. Theo báo cáo giải trình của UBTVQH, thanh tra lao động có thẩm quyền tuyên bố hợp đồng lao động vô hiệu nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho người lao động trong quan hệ lao động và quy định này có tính chất tạm thời đến khi QH thông qua Luật Tố tụng lao động sẽ điều chỉnh. Theo tôi việc tuyên bố hợp đồng vô hiệu phải tuân thủ đúng trình tự tố tụng theo luật định, bên cạnh đó đã là luật thì phải có sự ổn định lâu dài để điều chỉnh các quan hệ xã hội, không nên làm luật theo kiểu tạm thời như vậy. Trường hợp cần thiết thì giữ nguyên như Bộ luật Lao động hiện nay đã quy định…
 
ĐQBH Hoàng Thị Tố Nga (Nam Định): Không nên quy định số giờ làm thêm trong một tháng
 
Có thể nói đây là một bộ luật rất dài nhưng những vấn đề về điều kiện lao động và quan hệ lao động đã được giải trình, tiếp thu một cách rất rõ ràng và thận trọng.
Vấn đề thứ nhất, về thời gian làm thêm giờ được quy định tại Điều 108, tôi hoàn toàn nhất trí với phương án 1. Tuy nhiên, theo tôi cũng không nên quy định số giờ làm thêm trong một tháng, chỉ nên quy định số giờ làm thêm tối đa trong một ngày và trong một năm. Bởi vì nếu quy định số giờ làm thêm tối đa trong một tháng như trong dự luật thì đối với những ngành lao động đặc thù theo thời vụ như thu hoạch, chế biến nông sản, hay làm hợp đồng của các lô hàng xuất khẩu trong ngành may mặc rất khó thực hiện. Hơn nữa sau mỗi đợt làm thêm nhiều giờ trong nhiều ngày cho kịp thời vụ thu hoạch thì người lao động lại được nghỉ bù số giờ làm thêm trong thời gian không được nghỉ nên vẫn đủ bảo đảm sức khỏe để tiếp tục tham gia lao động theo những quy định trong Điểm c, Khoản 2 của điều này. Do vậy, nên bỏ quy định số giờ làm thêm tối đa trong một tháng.

Dự thảo Bộ luật nên bổ sung chế tài xử phạt thật nặng những người sử dụng lao động vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật về thời gian làm thêm giờ, hoặc có các hình thức trá hình để buộc người lao động phải làm thêm trái với ý muốn. Vì theo một số tài liệu hiện nay có nơi người lao động đang phải làm thêm 700 - 900 giờ trong một năm.

Vấn đề thứ hai, về thời gian nghỉ thai sản, tôi cho rằng tiếp thu và đồng ý theo phương án 1 là hợp lý nhất, là thể hiện sự quan tâm của xã hội đối với phụ nữ và trẻ em. Vì nếu như phụ nữ được nghỉ thai sản trong 6 tháng đầu thì trẻ em sẽ được bú sữa mẹ hoàn toàn, còn thể hiện quyền trẻ em, đặt lợi ích của trẻ em lên hàng đầu chứ không chỉ đơn thuần là giải quyết chế độ chính sách cho người mẹ.

Vấn đề thứ ba, về trách nhiệm của người lao động, của người sử dụng lao động khi mà đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật được quy định tại Điều 42, tôi đề nghị ở Khoản 1 quy định 3 tháng tiền lương thay cho 2 tháng tiền lương như trong dự thảo. Tức là tại Khoản 1 sẽ ghi phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng đã giao kết và phải trả tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, những ngày người lao động không được làm việc cộng với ít nhất 3 tháng tiền lương. Quy định như vậy để sẽ hạn chế được người sử dụng lao động vi phạm pháp luật. Tương ứng với điều này thì tại Điều 43 quy định trách nhiệm của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật cũng phải bồi thường cho người sử dụng lao động là 3 tháng lương thay cho nửa tháng lương như trong dự thảo để bảo đảm trách nhiệm bình đẳng giữa hai bên…
 
ĐBQH Lê Đắc Lâm (Bình Thuận): Không nên quy định độ tuổi nghỉ hưu của nam và nữ bằng nhau
 
Tôi tán thành tuổi nghỉ hưu như quy định hiện hành là nam 60 tuổi, nữ 55 tuổi và đối với một số đối tượng là người lao động công việc nặng nhọc, độc hại, làm việc ở vùng cao, biên giới, hải đảo hoặc người có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao, người lao động làm công tác quản lý và một số trường hợp đặc biệt khác thì được theo quy định của Chính phủ. Không nên quy định nam nữ nghỉ hưu bằng nhau, nữ nghỉ hưu bằng như nam. Như thế không có nghĩa là không bình đẳng mà tôi nghĩ đó là sự bình đẳng. Đối với phụ nữ, ngoài việc lo công việc của xã hội, công tác việc làm như nam còn phải lo công việc gia đình với thiên chức của người phụ nữ thì quá là khó khăn trong điều kiện hiện nay. Tôi có tìm hiểu, gặp gỡ nhiều lao động nữ, họ đều có mong muốn được nghỉ hưu sớm hơn để có điều kiện chăm lo công việc gia đình.

Đối với thời gian thử việc, dự thảo Luật quy định người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, mùa vụ thì không được thử việc, đây là không hợp lý, vì phải cho người lao động thử việc xem có làm được hay không, nếu không cho thử việc thì bắt buộc người lao động phải chấp nhận bất cứ lao động nào cho đến hết thời hạn hợp đồng.

Điều 188 tham gia bảo hiểm y tế có ghi rõ người sử dụng lao động, người lao động phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp và được hưởng các chế độ theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, hiện nay cán bộ hoạt động không chuyên trách ở cấp xã không được hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo Quy định 92 đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã. Các đối tượng này đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện là không phù hợp, ảnh hưởng đến sự phân biệt đối xử trong cán bộ không chuyên trách ở cấp xã. Tôi đề nghị cần sửa đổi quy định phải đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho đối tượng cán bộ không chuyên trách ở cấp xã.

Minh Vân lược ghi
Theo: daibieunhandan.vn

Các tin khác

BÀI ĐỌC NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

HỖ TRỢ - HOTLINE

Hỗ trợ 1
Hỗ trợ 2
19001838

TIN TỨC - SỰ KIỆN

THÔNG TIN CẦN BIẾT

LIÊN KẾT - ONLINE